Het Filtersysteem

Handboek creatief denken, leren en leven

Creativiteit geeft een nieuwe frisse blik op de dingen en vooral op je eigen leven. Door een creatief leven voelt het na een nachtje slapen alsof je drie weken ontspannen vakantie hebt gehad en allemaal nieuwe inzichten en ideeën hebt. Dit komt door de zelfregulerende inspiratiestroom die is ontstaan tijdens het creatief leerproces. Als deze motor eenmaal gestart is, dan weet je niet meer van ophouden. Het schept verwondering, levenslust en voldoening. Datgene waar ieder mens uiteindelijk naar opzoek is. Het creatieproces is een natuurlijk proces, dus uiteindelijk doe je precies de dingen zoals ze zouden moeten zijn. Alles klopt. Creativiteit zorgt voor een balans tussen jou en de wereld. Jij en de wereld zijn twee uitersten. De wereld is buiten en jij zit binnen in jezelf. Creatief denken en leven is dus je steeds maar weer afvragen: Wat heb ik aan de wereld en wat heeft de wereld aan mij? Je kunt serieus naar deze antwoorden zoeken, maar dan zal je ze nooit vinden. Ze zitten  namelijk verborgen op plekken die je nog helemaal niet kunt zien. Daar heb je een creatieve, kinderlijke kijk voor nodig. De antwoorden willen namelijk een leuk spelletje met je spelen, want de wereld is heel speels. Dat spelletje heet ontdek je plekje. Door te spelen, te experimenteren, te onderzoeken en door je te verwonderen komen ze stiekem om het hoekje kijken. Ze willen dat je hierdoor je plek op deze wereld ontdekt. Door te zoeken en het spelletje te spelen ervaar je het ene na het andere en daardoor leer je ongemerkt veel meer dan in welke studieboeken dan ook. Dit heet creatief leren. In dit boek leer ik je hoe je dit stap voor stap jezelf kunt aanleren.

 ‘Hallo, hier ben ik! Pak me dan als je kan!’ roepen alle ideeën, antwoorden, inzichten en oplossingen in koor.

Door het creatieve proces in jezelf opgang te brengen begin je hun manier van denken te begrijpen. Creativiteit is denken in antwoorden en niet in vragen. Het is als een klein kind dat wil spelen . De grote wereld is een speeltuin met verstopte inzichten, ideeën, antwoorden en dus oplossingen. Het is als paaseieren zoeken in een weiland. We vullen ons mandje met die gevonden chocolaatjes en zoeken daarna een plekje om ze op te eten. Dat is genieten hoor! De wereld en jij zijn elkaars tegenpolen en die trekken elkaar aan. Door onze aangeboren nieuwsgierigheid krijgen wij de drang om dingen om ons heen te willen begrijpen. De wereld heeft de drang om al zijn geheimen te willen verklappen. Het leven is daardoor niets anders dan een heerlijk spel. Het leven is spelen. Spelen is de meest natuurlijke en meest effectieve manier van leren. Waarom zouden we dit dan met andere leersystemen anders moeten doen? De natuur laat ons in alles zien hoe we op de meest harmonieuze manier iets voor elkaar kunnen krijgen. Om dat te kunnen zien is creativiteit voor nodig. Vooral tekenlessen zijn daar zeer geschikt voor. Waarom? Nou, wij denken namelijk in beelden en vormen. We dromen in beelden. We fantaseren in beelden. We dagdromen in beelden. We zien in beelden. Zelfs letters zijn vormen, dus beelden. Alles zetten we in ons hoofd om in vormen en beelden. Bij tekenles bestudeer je deze beelden en creëer je een eigen visie van de werkelijkheid op papier. Iedereen ziet de werkelijkheid anders. Beeldtaal moet je trainen en helaas heeft dat bij veel mensen geen prioriteit. Daardoor kijken de mensen ook heen neutraal om zich heen. Door dat oppervlakkige is het onmogelijk om alle antwoorden, ideeën, inzichten en oplossingen te vinden. Deze onbewuste blindheid is het gebrek aan creativiteit.

Daarom zal het zo’n enorme verrijking voor jezelf en de wereld zijn als je nu een start maakt met het ontwikkelen van je creativiteit. Het is een opgave om deze prachtige gave te cultiveren en te koesteren. Creativiteit is een geschenk, een superkracht en het geeft antwoord op alles wat voor jou en de wereld belangrijk is.

Leegte of creativiteit?

Ze zeggen dat er geen antoniem bestaat voor creativiteit. Toch denk ik er eentje gevonden te hebben. Leegte is voor mij het tegenovergestelde van creativiteit, omdat je door deze gave in staat bent de leegte in jezelf op te vullen. Je wordt met deze leegte geboren, maar ook met de gave om de leegte op te vullen. De leegte in ieder mens kun je zien als een hele grote lege elastische zak die door ons tijdens het leven gevuld moet worden. Door verwondering, spelen en alle ervaringen die we op doen verzamelen we ideeën, antwoorden, inzichten en oplossingen. We verzamelen dus een hele nieuwe wereld in onze lege zak. We experimenteren met alle gegevens en informatie. We tasten zo de hele boel af. Uiteindelijk weten we steeds beter wat wij moeten met de wereld en de wereld moet met ons. Er zijn veel mensen (en dat wordt ons geleerd), die een knoop in hun lege zak hebben gelegd. Daardoor voelen ze die zeurderige drang niet om iets te moeten doen met hun leven. Deze natuurlijk drang om de leegte op te vullen is niet weg te stoppen. Naarmate je ouder wordt en steeds meer ervaringen achter de rug hebt, wordt het steeds moeilijker. Dubbele knopen helpen dan niet meer.  De lege zak springt open en dan zit er niets anders op dan toch het spelletje van de natuur maar mee te spelen. Ook voor deze mensen is dit boek bedoeld. Door creatief in het leven te staan ontdek je de bedoeling van alle momenten en situaties die zich aandienen. Door creativiteit brengt elke ervaring je een stap verder. Je begint de bedoeling van het geheel te begrijpen. Het leven is dan niet meer een doelloze toevallige gebeurtenis, maar je geeft er een unieke en zinvolle betekenis aan. Als je de lege zak begint te vullen is het lichaam en de geest al dik tevreden. Je volgt de wetten van de natuur. Deze kun je ook maar beter opvolgen, want ook jij en ik zijn nu eenmaal puur natuur. Het is fijn om zo’n wet te ontdekken, want dat brengt de hele zaak weer een stukje meer in balans. Op die manier vinden de wereld en jij z’n weg wel. Daar moet je in geloven en ook voor een positief geloof is verbeeldingskracht en dus creativiteit nodig. Je begint het nu denk ik al te begrijpen hoe belangrijk dat woordje met vijf lettergrepen is. Het is voor jou van levensbelang. Creativiteit.  

De weg naar een creatief, origineel, vindingrijk, flexibel en zinvol leven

Had ik maar zo’n boek in handen 10 jaar geleden. Dan had ik een handvat gehad waar ik mij aan vast kon houden. Daarom heb ik het geschreven. Een stap voor stap manier om de weg naar een creatief leven in te slaan. Je wil het misschien niet geloven, want dat kun je dan ook nog niet. Daar is creativiteit voor nodig, maar nu ik alle ervaringen inzichtelijk heb kunnen maken ben ik in staat om ieder mens creatief te maken. Dit boek is nu ook mijn handvat. Ik schreef het voor mij zelf en voor iedereen die wel eens een andere kijk op de wereld en zichzelf wil hebben. Het is voor iedereen die nieuwe dingen wil uitproberen en ontdekken. Voor mensen die niet meer geleefd willen worden, maar zelf kapitein worden van hun brein. Voor alle mensen die op hun eigen originele unieke manier in het leven willen staan. Voor iedereen die wil leven zoals het voor hen oorspronkelijk de bedoeling was. Eigenlijk voor iedereen die de natuurlijk manier van leven wil leren. En geloof het of niet. Dat is de meest gelukkige, avontuurlijke, verwonderlijke, inspirerende, magische, zinvolle manier van leven die er bestaat.

Eigenlijk zou er in je leven niets anders moeten bestaan dan dat. Ik vind het steeds vreemder dat we een wereld hebben gecreëerd die in het teken staat van de economie en niet van het plezier en geluk. We weten allemaal wat het belangrijkste is, maar toch blijven we in deze wereld hangen. Dit komt door gebrek aan creativiteit. Ik zie de wereld zoals hij zou kunnen worden en niet zoals hij is. Daar is geloof voor nodig. Voor geloof is verbeeldingskracht nodig. Voor verbeeldingskracht is creatief denken nodig.

Verandering komt alleen tot stand door creativiteit. Alles is creatief! Verandering hou je niet tegen. Creativiteit uiteindelijk ook niet. Het wil eruit, maar door angst voor het onbekende houden we het tegen. Alles wat bekend is dat is veilig. Dat wordt ons ook geleerd op school, tijdens de opvoeding en in de maatschappij. Als je creatief leert denken, dan kan je ook creatief leren. Je bent dan in staat om veranderingen te creëren op een natuurlijk manier. Je kan verbanden leggen tussen dingen die op het eerste gezicht nu niets met elkaar te maken hebben. Je kan alles combineren, omkeren en door elkaar schudden in je hoofd. Creatief denken is vierdimensionaal denken. Oppervlakkig, kortzichtig, denken is tweedimensionaal denken en daar kom je geen stap verder mee. Je ziet gewoon het oppervlakkige plaatje. Iedereen kan creatief leren denken. Als je er eenmaal aan begonnen bent, dan moet je hier mee door blijven gaan. Eerst leer je creatief te denken, daarna hoe je creatief kan leren en daardoor begin je aan een creatief bewust leven.

De creatieve workshops en trainingen zijn geschikt voor iedereen. Ook geeft ik speciale workshops voor kinderen. We komen ook graag bij scholen, bedrijven of instellingen langs voor een lezing of workshop. Bedankt voor het lezen en we hopen dat mensen nu eindelijk het belang van creativiteit gaan inzien. Alles is creativiteit, dus probeer het niet meer weg te stoppen, maar te ontdekken en te ontwikkelen.

Het boek is nog niet te koop. Nu gebruik ik het voor de trainingen, workshops en lessen. We zijn nog opzoek naar een geschikte uitgever.

Jeroen Boerstra 2017

Het foutensysteem

(uit het boek Filtersysteem. Creatief denken, leren en leven.)

Ze hebben ons geleerd om altijd je best te doen, want een onvoldoende is fout en een fout is slecht. Juist voor creativiteit moeten we zoveel mogelijk onvoldoendes scoren. We moeten het zoveel mogelijk fout doen. Een onvoldoende krijg je altijd van je omgevingswereld. Een kind zal zichzelf nooit een onvoldoende geven. Onbewust zeggen al die mensen dat je een onvoldoende bent. Als je iemand een onvoldoende geeft, dan wijs je iemand af. Je zegt eigenlijk: ‘Je bent pas iets waard als je weet wat ik het juiste antwoord vindt en dat zelf ook vindt.’ Er wordt onbewust door dit systeem veel creativiteit stuk gemaakt in de mensen.

Door deze manier van doen zijn we bang gemaakt voor fouten, terwijl we blij moeten worden van elke fout. We moeten het van de daken kunnen schreeuwen als we een fout hebben gemaakt. We moeten er trots op zijn. Het uitgummen van fouten is ook het meest verschrikkelijke wat je maar kan doen. Alles wat je fijn vind dat wil je bij je houden en dat wordt onderdeel van jou zijn, maar alles waar je bang voor bent wil je zo ver mogelijk van je af hebben en niet meer zien. Zo gaan we nu met fouten om en daardoor krijgt het creatief leren vaak geen kans.

Een fout is je allerbeste vriend. Verzamel daarom zoveel mogelijk fouten om je heen. Elke fout is een wegwijzer. Zie de wereld en het leven als een groot bos waar je gemakkelijk in verdwaald. Fouten wijze je de juiste weg. Als je niet van fouten houdt, dan kun je er ook niet op een natuurlijke harmonieuze manier van leren. Door de angst voor fouten zijn we slaven geworden. We proberen zo min mogelijk fouten te maken, want anders krijgen we straf. Een fout voelt dus nu als een marteling en dat zit dieper in ons systeem dan we denken. Het is ook heel moeilijk om dit systeem te veranderen in de wereld, want zolang de grote massa zo blijft denken doen de mensen die het anders doen en willen fout. Ze horen er niet meer bij. Gelukkig gaan er steeds meer ogen open er ziet het er naar uit dat het foutensysteem gaat veranderen.

Wat zou het mooi zijn als een juf of meester je een stikker zou geven of een baas die je een bos bloemen gaf als je iets fout had gedaan. Ze zouden daarna samen de fout bewonderen en uitzoeken wat deze prachtige fout ons wil leren.

Door een fout bij je te willen houden blijft hij altijd zichtbaar en hoef je nooit meer dezelfde fout te maken, want je hebt hem al!

Op creativiteit kun je dus ook geen cijfer geven. Eigenlijk nergens op. Mensen leren op deze manier voor de cijfers en de waardering die ze daardoor krijgen, maar niet vanuit inspiratie en intrinsieke motivatie. Je leert dus eigenlijk alleen hoe je het anderen naar de zin maakt en kan overtuigen met cijfers, maar niet jezelf. We zijn daardoor doodsbang geworden voor afwijzingen. Creatief leren is een totaal ander leersysteem. Het heeft niets met angst te maken, maar alles met liefde. Dus ook liefde voor de fouten die je maakt, want zolang je daar geen andere mensen expres mee kwetst, is elke fout een geweldig geschenk in je leven.

Pak daarom je schetsboek, je schrift of je schildersdoek en ga het allemaal eens lekker verprutsen. Zorg voor onvoldoendes. Zorg voor een dikke 1 ! Zorg er voor dat iedereen zegt. Wat een vreselijk kunstwerk. Of dat je schrijfsel barst van de spelling en grammaticafouten. En roep dan: ‘Ja, dat klopt! En ik ben er trots op!’ Op deze manier maak je een eerste veilige kleine stap naar een creatief leven.

Bij creatief leren zitten we de hele dag in een foutencyclus. We worden foutenexperts. Daardoor leren we ze steeds beter te ontdekken en kunnen we er steeds flexibelere en creatiever mee omgaan. Fouten maken wordt zo weer een natuurlijke bezigheid. We raken er niet meer gestrest van en daardoor lossen we het raadseltje ‘waarom is het eigenlijk fout gegaan?’ veel gemakkelijker op. Alles is eigenlijk door fouten ontstaan. Er is geen creatie tot stand gekomen zonder fouten. Dat is een natuurwet. Spelen en fouten maken horen bij elkaar en als je deze natuurwet tegenwerkt door bijvoorbeeld een beoordelingspuntensysteem, dan werk je jezelf, je ontwikkeling, je geluk en alles wat het leven zo mooi maakt tegen.

Jeroen Boerstra © 2017