Creativiteit is een levenskunst

Authentiek leven en werken in de 21ste eeuw vereist ware levenskunst. In de toekomst zal dit voor onze kinderen alleen maar nog belangrijker worden. Een weerbare, flexibele, originele, vindingrijke en dus creatieve levenshouding komt niet bij toeval tot stand. In die zin maak je dus van je eigen leven een kunst-werk. Creativiteit werkt door in alles wat je doet. Vandaar dat A.C.V. (Algemene Creatieve Vorming) onmisbare vaardigheid is voor de algemene ontwikkeling van elk kind.

Levenskunst blijkt geen kunst en ook geen vak, maar een bepaalde praktijk. Zij heeft betrekking op zelfkennis en zelfwording. Ze is een vorm van leren omgaan met jezelf. Jezelf ontdekken en jezelf verder kunnen ontwikkelen. Levenskunst is het antwoord op de vragen: hoe wil ik eigenlijk leven? Wat maakt me gelukkig? Wat zijn mijn doelen? Het antwoord op die vraag blijft natuurlijk persoonlijk van aard. Deze antwoorden vind je dus niet in je omgeving. Geen antwoordboekje kan je vertellen wie je bent. Alleen door creativiteit kom je hier achter. Dankzij een creatieve levenshouding blijf je altijd nieuwe manieren vinden die je verder bij de juiste antwoorden brengt.

Op onze kunstschool voor kinderen leren de leerlingen vooral zichzelf kennen en cultiveren. Beeldende vorming, creatief denken en beeldtaal ontwikkeling zorgen hier vooral voor. Het woord ‘school’ is afgeleid van het Grieks dat ‘vrije tijd’ betekent. Onderwijs was namelijk oorspronkelijk iets waarvoor men vrije tijd moest hebben: de meeste mensen, ook kinderen, besteedden al hun tijd aan werk. Tegenwoordig is het wel anders op de meeste scholen. School is ook werk geworden. Kinderen staan meestal vooral onder druk. Het gaat op school vooral om de prestaties en het resultaat. Dit gaat regelrecht tegen de wetten van de creativiteit in. Een kind kan zichzelf alleen ontdekken in een wereld zonder bijbedoelingen. Op school heeft alles wat je doet een bepaalde bijbedoeling. Zo leer je alleen dingen over je omgeving, maar niet over jezelf. Een kind heeft in onze opdringerige samenleving eigenlijk geen kans meer om zichzelf te vinden. Op school moet het van alles. Thuis moet er vaak van alles. Van de reclame en computerspelletjes moet het van alles. Je wordt vooral geleefd. Er is nergens een moment zonder bijbedoelingen. De omgeving beïnvloed je bijna elk moment van de dag. Het is een ware levenskunst om je weerbaar te maken tegen al deze krachten. Dit lukt alleen met creativiteit.

Door je eigen wereldje te maken op papier, op schildersdoek, van klei, steen of wat dan ook, kom je op een plek zonder bijbedoelingen terecht. Je creëert een eigen wereld waar mensen niet aan je trekken of proberen te beïnvloeden. In die wereld kun je werken aan jezelf. Eerst leren kinderen hoe ze het resultaat en prestatiegericht denken kunnen stoppen in hun hoofd. Er ontstaat dan langzaam ruimte voor creativiteit. Ze leren dat fouten maken een essentieel onderdeel is van een speels zelfregulerend leerproces. Het is belangrijk dat kinderen ook de basiskennis hebben die belangrijk is voor de wereld om hen heen, maar het is precies zo belangrijk om ook over de nodig zelfkennis te beschikken om in de toekomst de juiste keuzes te kunnen maken. Zo ontstaat er bijvoorbeeld een eerlijke balans tussen werk, plezier, spelen en leren. In de wereld van de creativiteit gelden de regels van het kind. Het is onze taak om deze creativiteit te vergroten, door het kind op een speelse en laagdrempelige manier uit te dagen. Na elke les ontdekt het kind bewust of onbewust weer iets nieuws over zichzelf.

Hele jonge kinderen zijn al ware kunstenaars, maar het is vooral een levenskunst om dit te blijven.

Door: Kunstdocent Jeroen Boerstra

Kunstschool voor kinderen Veendam